چرا مدیریت پولی مهم است 6 راهکار مدیریت پول به کودکان

امروزه بسیاری از والدین با این چالش روبه‌رو هستند که کودکانشان پول توجیبی را خیلی سریع خرج می‌کنند و مهارتی در مدیریت هزینه‌های خود ندارند. در چنین شرایطی، قطع کردن پول توجیبی یا محدود کردن شدید آن، نه‌تنها کمکی به یادگیری کودک نمی‌کند، بلکه فرصت تمرین و تجربه را نیز از او می‌گیرد. مدیریت مالی کودکان مهارتی است که باید به‌تدریج و متناسب با سن، در بستر زندگی روزمره به آن‌ها آموزش داده شود؛ مهارتی که پایه‌گذار استقلال، مسئولیت‌پذیری و تصمیم‌گیری آگاهانه در بزرگسالی است.

آموزش مدیریت مالی به کودکان به معنای وارد کردن فشار روانی یا نگرانی‌های بزرگسالانه به دنیای آن‌ها نیست، بلکه فرصتی است برای آشنا کردن کودک با ارزش پول، انتخاب بین خواسته‌ها و ضرورت‌ها، و درک پیامد تصمیم‌های مالی. زمانی که کودک در خرید، پرداخت هزینه‌ها، مقایسه قیمت‌ها و پس‌انداز مشارکت داده می‌شود، به‌مرور یاد می‌گیرد چگونه زندگی خود را مدیریت کند و این همان تمرینی است که او را برای آینده آماده می‌سازد.

مدیریت مالی کودکان چیست و چرا اهمیت دارد؟

مدیریت مالی کودکان به معنای آموزش تدریجی و آگاهانه‌ی نحوه‌ی استفاده از پول، تصمیم‌گیری درباره خرج کردن، پس‌انداز و اولویت‌بندی خواسته‌ها از سنین پایین است. این مهارت فقط مربوط به پول توجیبی نیست، بلکه به کودک کمک می‌کند مفهوم محدودیت، مسئولیت و پیامد انتخاب‌هایش را درک کند. زمانی که کودک یاد می‌گیرد با منابع محدود تصمیم بگیرد، در واقع در حال تمرین مهارتی است که در بزرگسالی برای زندگی شخصی، شغلی و اجتماعی به آن نیاز خواهد داشت.

آموزش مدیریت مالی کودکان نباید همراه با فشار، ترس یا نگرانی‌های بزرگسالانه باشد. هدف این آموزش، آماده‌سازی کودک برای زندگی واقعی است؛ جایی که باید بین خواسته‌ها و نیازها انتخاب کند، برای اهدافش برنامه داشته باشد و نتیجه تصمیم‌های خود را بپذیرد. والدین در این مسیر نقش راهنما دارند و با فراهم کردن تجربه‌های واقعی و کنترل‌شده، به کودک کمک می‌کنند تا به‌تدریج به استقلال مالی فکری برسد.

نکات مهم و کاربردی در مدیریت مالی کودکان

• مدیریت مالی کودکان یک مهارت زندگی است، نه یک آموزش مقطعی
  این مهارت باید به‌مرور و متناسب با سن کودک تقویت شود.

• پول نباید ابزار تنبیه، تهدید یا پاداش رفتاری باشد
  چنین رویکردی باعث شکل‌گیری نگاه نادرست به ارزش پول می‌شود.

• آزادی تصمیم‌گیری کودک باید همراه با چارچوب باشد
  نه کنترل کامل و نه رهاسازی مطلق، هیچ‌کدام اثر تربیتی مطلوبی ندارند.

• پول توجیبی وسیله‌ی تمرین مسئولیت‌پذیری است
  نه جایگزین تأمین نیازهای ضروری کودک.

• درگیر کردن کودک در خریدهای روزمره بسیار آموزنده است
  مقایسه قیمت‌ها و انتخاب بین گزینه‌ها، آموزش عملی مدیریت مالی است.

• اجازه اشتباه کردن بخش مهم یادگیری است
  تجربه‌ی خرج اشتباه، کودک را به تفکر و اصلاح رفتار مالی سوق می‌دهد.

• پس‌انداز باید معنا و هدف مشخص داشته باشد
  پس‌انداز بدون هدف، برای کودک انگیزه‌ای ایجاد نمی‌کند.

• کودک باید تفاوت بین نیاز و خواسته را بیاموزد
  این تمایز پایه‌ی مدیریت مالی سالم در آینده است.

• نقش والدین هدایت و گفت‌وگو است، نه نجات دادن
  جبران سریع اشتباهات مالی، فرصت یادگیری را از کودک می‌گیرد.

پول تو جیبی چیست ؟

پول وسیله چرخش زندگی انسان هاست باید بدانیم چگونه از ان استفاده کنیم و در خشنودی و رضایت ما از زندگی پول نقش مهمی را ایفا میکند و در دنیای امروزی برنامه ریزی مالی از اهمیت ویژه ای برخوردار است

آموزش مهارت استفاده از پول از همان سنین کودکی حائز اهمیت است والدین با مشورت با همدیگر و با توجه به محیط زندگی خود میزان پول تو جیبی را مشخص میکننئ و از پول برای فشار آوردن به کودک استفاده نکنند و یا پول را هزینه دستمزد و یا پاداش کار خوبی که کرده قرار ندهند و یا برای رعایت و اطاعت کارها و دستورات خود استفاده نکنند پول تو جیبی یک وسیله تربیتی کودکان است و برای دادن حس مسولیت پذیری و اداره زندگی به دست کودکانمان است و اینگونه کودک و یا نوجوان را به بخش بزرگسالی وارد میکنیم .

پول توجيبي، همان پولي است که بايد به صورت منظم(روزانه، هفتگي يا ماهانه) به فرزندان داده شود تا آنها با اين پول، وسايلي را که خارج از برنامه مي خواهند، تهيه کنند و يا در خريد آن مشارکت داشته باشند. در کل پول توجيبي صرف نيازهاي ضروري نمي شود، بلکه نيازهاي ضروري فرزندان بايد از سوي والدين برآورده شود.

به نقل از سایت  raisingchildren.net.au درباره آموزش مدیریت مالی کودکان:

• Money management is an important life skill, which children can start learning early.
• When your child is young, you can introduce them to what money looks like and where it comes from.
• As your child gets older, they can learn about needs, wants, budgeting, saving and value.
• Give your child play and learning activities that involve money.

مدیریت پول یک مهارت مهم زندگی است که کودکان می‌توانند یادگیری آن را از سنین پایین آغاز کنند.
وقتی کودک شما کم‌سن است، می‌توانید او را با شکل پول و این‌که پول از کجا می‌آید آشنا کنید.
با بزرگ‌تر شدن کودک، او می‌تواند مفاهیمی مانند نیازها، خواسته‌ها، بودجه‌بندی، پس‌انداز و ارزش پول را یاد بگیرد.
فعالیت‌های بازی‌محور و آموزشی مرتبط با پول در اختیار کودک قرار دهید تا یادگیری برای او ملموس و کاربردی شود.

راهکارهای مدیریت پول تو جیبی در کودکان 

1. به انها ازادی دهید تا بودجه خود را مدیریت کنند : کودکان با توجه به رشد خود خواسته هایشان هم رشد میکند و آرزوهایشان بزرگتر میشود مانند داشتن خانه موتور ،ماشین ،مسافرت رفتن ،دانشگاه رفتن و هزینه های دیگر و یاد گرفتن این مهارت که چگونه مدیریت مالی را به کودکانمان یاد دهیم بسیار مهم است چون هرچقدر اموزش بهتر باشد کودک مسولیت پذیر تر میشود و میتواند اداره زندگی را به دست بگیرد و بهتر است از همان کودکی با پول اشنا شود مثلا ماهیانه به او مبلغی را بدهید و ازادی عمل را از کودک نگیرید وقتی به او پول میدهید بر اساس هیجانات و علایقی که دارد دوست دارد لباس عروسک و یا کفشی بخرد شما به اندازه پول برای تغذیه به او بدهید که اگر پول خود را مثلا کفش خرید در تنگنا قرار میگیرد و یاد میگیرند که با خوسته هایشان ضرورت قرار دهند و هزینه ها را کنترل کنند و حتی بجای خریدن غذا از بیرون از خانه غذا میبرند و هزینه را برای علایق دیگر خود مثل خرید کفش پس انداز میکنند .
2. به ان ها یاد دهید که خرید های ضروری را در اولویت قرار دهند : اگر کودک بداند که بودجه او محدود است متوجه میشود که فقط باید ضروریات را تهیه کند و اینگونه یاد میگیرد که چه چیزهایی در زندگی مهم هستند و اینگونه اورا با مدیریت مالی اشنا کرده اید و به صورت کنترل شده خرج میکنند .
3. از ان ها بخواهید که برای دریافت پول باید زحمت بکشند: با دادن مسولیت هایی در خانه و در عوض کار به او پول بدهید تا متوجه شود که پول دراوردن زحمت دارد و اینگونه بی هدف و بدون ضرورت پول خود را خرج نمیکند 
4. برای مدیرت مالی عادت به پس انداز کردن را در آن ها تقویت کنید : باید پول نقد در دسترشان نباشد یا کمتر باشد و چگونگی پرورش رویاها و ارزوها را به او یاد دهید تا بتواند پول هایش را پس انداز کند و به ان رویاها دست پیدا کند مثلا نگهداری پول در قلک به صورت هفتگی و یا ماهانه و اگر اهمیت خاصی برای اینده کودکتان در نظر دارید برایش حساب بانکی و یا سرمایه گذاری باز کنید و به او مسولیت دهید تا پولش را کنترل کند برای داشتن موتور و یا گرفتن گواهینامه رانندگی باید هزینه ها را مدیریت شده خرج کند 
5. اپلیکیشن های کاربردی مدیریت مالی را به آن ها معرفی کنید : کودکان از 2 و یا 3 سالگی با تبلت و موبایل به خوبی اشنا میشوند و میتوانید آپ های مختلف را نصب کنید برای مدیریت مالی فرزندانتون مقدار پول تو جیبی را در ان برنامه وارد کرده وهزینه ها را کنترل کنید و داشتن اهداف را به ان ها یاد دهید که با توجه به اهدافشون پس انداز کنند 
6. اجازه اشتباه کردن به ان ها بدهید : مثلا در این زمینه نوجوانان هیجانی عمل میکنند و ممکن است پول خود را در همان وحله اول خرج کنند و برای درخواست پول مجدد به سراغتان می ایند و شما باید یک هفته به آن ها زمان بدهید بگویید اخر هفته به تو پول میدهم اینگونه او شرایط را درک کرده و پی به اشتباه خود میبرد و سعی کنید در مورد مدیریت صحیح پول به او اموزش بدهید 

فواید و مزایا اموزش کودکان در مورد پول چیست ؟

مزایای آموزش کودکان در مورد پول بسیار زیاد است که از جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد؛

1-پس انداز:

• زمانی که کودکان را در مورد پول آموزش می‌دهیم، بخش اعظمی از این آموزش به نحوه پس انداز کردن مربوط می‌شود. وقتی کودکان در ابتدای راه هستند و تازه شروع کرده‌اند می‌توانند یک قلک داشته باشند که برای آنها به منزله یک بانک کوچک عمل می‌کند. در مراحل بعدی می‌شود آنها را با بانک و حساب پس‌انداز بانکی آشنا کرد. یکی از قسمت‌های خوب آموزش کودکان در مورد پول، آموزش روش صحیح و موثر پس‌انداز کردن است.

2- بودجه بندی:

• سواد مالی برای کودکان عمدتا بستگی به این دارد که چگونه بتوانند پول خود رابه طور صحیح بودجه گذاری کنند. بودجه بندی برای کودکان به این معناست که بتوانند پولشان را برای هزینه‌های مختلف مانند پس‌انداز کردن، خرید خوراکی، تفریحات ، پوشاک و … تقسیم کنند و به هر کدام مقدار لازم و کافی پول را اختصاص دهند. بودجه بندی روشی مناسب در آموزش پولی به کودکان است چون رفتارهای خوب پولی زمانی شکل می‌گیرند و رشد می کنند که کودکان بتوانند به طور صحیح بودجه گذاری کنند. آنچه که در آموزش مالی به فرزندان، برای والدین مهم است این نکته است که در زندگی آینده خود، فرزندان چه نگرشی نسبت به پول داشته باشند.

3-سرمایه گذاری:

• زمانی که ما به کودکان در مورد پول آموزش می‌دهیم در حقیقت می‌خواهیم به فرزندان خود قدرت بدهیم و پایه‌های چگونگی سرمایه گذاری را برای آتیه آنها بگذاریم. در این مطلب کسب مهارت‌های مالی کمی گسترده دیده شده است و احتمالا برخی از اینها مهارت‌هایی هستند که فرزندان در سنین نوجوانی و جوانی باید از این آموخته‌ها استفاده کنند و آنها را به صورت کاربردی بیاموزند. برای سرمایه گذاری در آنچه که مالک آن هستند یا سهیم شدن در سرمایه گذاری‌های دیگران آنچه که اهمیت دارد این است که بتوانند در آینده از این حرکت، اندوخته‌ای به دست بیاورند یعنی بتوانند سودی کسب کنند.

4-مقرری (پول تو جیبی):

• مقرری یعنی پولی که به صورت هفتگی به فرزند خود می‌پردازید تا بتواند تجربه مسئولیت پذیری مالی را نیز کسب کند. آموزش‌ پولی به کودکان از طریق پرداخت مقرری معین به آنها روشی بسیار ارزنده است زیرا به این روش متوجه می‌شوند ارزش پول چیست و چگونه باید در بودجه بندی و سرمایه گذاری آن را در نظر بگیرند.وقتی کودکان یاد می‌گیرند چگونه مقرری خود را به بهترین شکل هزینه کنند، سواد مالی‌شان به خوبی رشد می‌کند.

5-کسب درآمد:

• آموزش کودکان در باره پول، مهارت‌های سواد مالی آنها را بالا می‌برد و در نتیجه ترغیب می‌شوند که راههای کسب درآمد را از همان سنین پایین بیازمایند و وقتی به بزرگسالی می‌رسند در مورد تامین معاش خانواده مسئولیت پذیرتر و صاحب قابلیت‌های بیشتری می‌شوند. در این خصوص ما می‌توانیم در مورد شغل خودمان با فرزندمان توضیح دهیم ؛ این که ما چه کاری انجام می‌دهیم، چه مدت زمانی را صرف انجام کار خود می‌کنیم، مبلغی که تحت عنوان حقوق دریافت می‌کنیم و نهایتا این که درآمد ما صرف چه هزینه‌هایی در خانواده می‌شود.

بیشتر ما وقتی فرزندانمان را در باره پول آموزش می‌دهیم این موضوع را خیلی جدی نمی‌گیریم، باید آگاه باشیم که آموزش نادرست و ناکافی ما، کودکان را به سمتی سوق ندهد که نتیجه عکس حاصل شود. در کلیه مراحل آموزش کودکان، این نکته را مد نظر داشته باشید که تمام آموزش‌ها باید جنبه عملی داشته باشد و کودک بتواند آموزش‌ها را تجربه کند ضمنا این آموزش‌ها به صبر و شکیبایی نیاز دارد زیرا در دراز مدت نتیجه می‌دهد پس اگر در مدت زمان کوتاه به نتیجه نرسیدید آموزش‌ها را قطع نکنید، مداومت داشته باشید و یقین داشته باشید که نتیجه خواهید گرفت.

منابع درآمد فرزندان

هدایا

• هدایای نقدی یکی از منابع درآمد کودک است
• در صورت تمایلِ کودک می‌توان در روزهای تولد و تعطیلات به‌جای هدیه از مقادیر اندک پول به‌عنوان هدایای نقدی استفاده کرد. می‌توانید بخش اصلی هدایای نقدی بزرگ‌تر را برای استفاده در آینده در نوعی پس انداز سرمایه گذاری کنید. این کار فرصتی برای تعیین اهداف بلندمدت و ابزاری را برای اجرای آنها به کودک می‌دهد.

پاداش

• بعضی از والدین برای پاداش دادن به کودک برای نمرات خوب یا رفتار مناسب به او پول می‌دهند. ولی این پول می‌تواند کارکرد رشوه را داشته باشد و این پیام را به کودک برساند که رفتار مناسب، قیمتی دارد.
• بنابراین بهتر است در موقعیت‌هایی که ارتباطی به استفاده از پول ندارند، از آن استفاده نکنیم. تحسین کردن، لبخند زدن و در آغوش گرفتن، روش‌های خوبی برای تشویق کودک به داشتن رفتار مناسب و نمرات خوب هستند.

پول‌توجیبی

• پول‌توجیبی مبلغ مشخصی پول است که به‌طور منظم به کودک داده می‌شود. پول‌توجیبی دادن به کودک ابزار مناسبی برای شروع آموزش اصول اولیه‌ی مدیریت مالی به کودک است. گاهی در نخستین سال‌های مدرسه (بین ۷ تا ۹ سالگی) کودکان می‌توانند مدیریت مبالغ منظم پول را برای هزینه‌های خود در چند روز شروع کنند.
• پول‌توجیبی برای مواردی (مانند ناهار مدرسه، فعالیت‌ها و تنقلات) هزینه می‌شود که والدین در هر صورت باید هزینه‌ی آنها را بپردازند. بنابراین شما پول اضافه‌ای به کودک پرداخت نمی‌کنید. هدف از پول‌توجیبی، انتقال بخشی از مسئولیت تعیین هدف، برنامه‌ریزی، اجرا و آموزش تکنیک های تصمیم گیری از شما به فرزندتان است.

مقدار پول‌توجیبی

• مقدار پول تو جیبی فرزند شما باید چقدر باشد
• ۳ عامل، مبلغ مناسب پول‌توجیبی را تعیین می‌کند: توانایی مالی شما، مرحله‌ی بلوغ و سن کودک و مواردی که پول‌توجیبی برای آنها هزینه خواهد شد. میزان پول‌توجیبی باید متناسب با بودجه‌ی شما باشد، نه مبلغی که دوستان فرزندتان دریافت می‌کنند یا مبلغی که فرزندتان می‌خواهد داشته باشد.
• با بزرگ‌تر شدن کودک و افزایش مسئولیت‌های او در مدرسه و جامعه، مبلغ پول‌توجیبی نیز افزایش می‌یابد، زیرا باید در دوره‌های برنامه‌ریزی طولانی‌تری هزینه شود. در ابتدا، دوره‌ی برنامه ریزی کوتاه مدت دو یا سه روزه مناسب است. ولی در سنین بالاتر می‌توان پول‌توجیبی را به‌صورت هفتگی پرداخت کرد.

پول‌توجیبی باید برای کدام فعالیت‌ها و عملکردها هزینه شود؟

برای جلوگیری از اختلاف و اطمینان یافتن از اینکه فرزندتان به‌خوبی می‌تواند پول‌توجیبی خود را مدیریت کند، هر دوی شما باید جواب این سؤال را بدانید. فراموش نکنید که با بزرگ‌تر شدن فرزندتان، مسئولیت‌های او در مدرسه و در جامعه افزایش می‌یابد و باید مبلغ پول‌توجیبی او را افزایش بدهید.

پول‌توجیبی باید بیشتر از مبلغ لازم برای هزینه‌های ضروری مانند ناهار مدرسه و کرایه‌ی اتوبوس باشد. اگر می‌خواهید فرزندتان تجربه‌های ارزشمندی در تصمیم گیری و یادگیری درمورد محدودیت‌های پول به دست بیاورد، باید مبلغ اضافه‌ای را برای خرج کردن یا پس‌انداز کردن به او بدهید. می‌توانید با یکدیگر تصمیم بگیرید که چه مبلغی با بودجه‌ی شما تناسب دارد. فراموش نکنید که این مبلغ اضافه موجب می‌شود که بچه‌مدرسه‌ای شما در تعیین اولویت‌ها و انتخاب کردن، تجربه‌هایی به‌دست بیاورد.

پول‌توجیبی شامل چه مواردی نمی‌شود

پول‌توجیبی مبلغی نیست که برای کارهای معمول در خانه می‌پردازید؛ بلکه فرصتی برای آموزش مدیریت مالی است. اگر پول‌توجیبی به پاداشی برای انجام کارهای معمول خانه مانند مرتب کردن رخت‌خواب و چیدن میز غذا تبدیل شود، زمان انجام‌نگرفتن این کارها مجبور می‌شوید که از دادن پول‌توجیبی اجتناب کنید. در این صورت دریافت پول‌توجیبی به‌جای اینکه فرصتی برای به دست آوردن تجربه در مدیریت مالی باشد، به مسئله‌ای احساسی میان شما تبدیل می‌شود.

فرزند شما به‌عنوان عضوی از خانواده، حقوق (مانند دریافت بخشی از درآمد خانواده) و مسئولیت‌هایی (مانند کمک به مرتب کردن خانه) دارد. اگر کودک از انجام برخی از این مسئولیت‌ها شانه خالی می‌کند، بهتر است با این مشکل به‌عنوان موضوعی جدا از مسئله‌ی پول‌توجیبی برخورد کنید. البته نباید اهمیت قدردانی از کمک‌های او در انجام کارهای معمول در خانه را فراموش کنید.

چرا باید به کودکان سواد مالی را آموزش دهیم؟

چرا باید مدیریت پول را به کودکان آموزش داد؟

• آموزش مدیریت پول به کودکان باعث می‌شود آن‌ها از سنین پایین با ارزش پول آشنا شوند و مهارت‌هایی برای مدیریت بهتر منابع مالی خود در آینده داشته باشند.

چه سنی برای شروع آموزش مدیریت پول به کودکان مناسب است؟

• آموزش مدیریت پول را می‌توان از سنین 5 تا 7 سالگی شروع کرد، زمانی که کودکان می‌توانند مفاهیمی مثل پس‌انداز و خرید را درک کنند.

آیا مدیریت پول به کودکان فقط به پس‌انداز مربوط است؟

• نه، مدیریت پول شامل مفاهیمی مانند بودجه‌بندی، خرید هوشمندانه، یادگیری درباره قرض و بدهی، و مدیریت خرج‌ها نیز می‌شود.

چطور می‌توان کودکان را به پس‌انداز تشویق کرد؟

• با استفاده از قلک یا حساب پس‌انداز، به کودکان کمک کنید تا بخشی از پول خود را پس‌انداز کنند. همچنین می‌توانید به آن‌ها یاد دهید که پس‌انداز برای اهداف خاص چقدر می‌تواند مفید باشد.