تبعات روانی مهاجرت در نوجوانان؛ بررسی چالش‌ها، آسیب‌ها و نقش والدین

مهاجرت، اگرچه در نگاه اول مسیری برای ساختن آینده‌ای بهتر به نظر می‌رسد، اما برای نوجوانان می‌تواند یکی از پیچیده‌ترین و حساس‌ترین تجربه‌های زندگی باشد. تبعات روانی مهاجرت در نوجوانان تنها به دوری از دوستان یا تغییر مدرسه محدود نمی‌شود؛ بلکه شامل چالش‌هایی عمیق در هویت‌یابی، احساس تعلق، امنیت روانی و شکل‌گیری شخصیت می‌شود.
نوجوان در مرحله‌ای از زندگی قرار دارد که هم‌زمان در حال ساختن «خودِ فردی» و «جایگاه اجتماعی» خویش است. ورود ناگهانی به یک فرهنگ جدید، زبان ناآشنا و ساختار اجتماعی متفاوت می‌تواند احساس سردرگمی، اضطراب، خشم پنهان یا حتی افسردگی را در او تشدید کند.

در بسیاری از موارد، والدین تمرکز اصلی خود را بر جنبه‌های اقتصادی، تحصیلی یا قانونی مهاجرت می‌گذارند و از تأثیرات روانی مهاجرت بر نوجوانان غافل می‌مانند؛ در حالی‌که نادیده گرفتن این بُعد می‌تواند پیامدهایی بلندمدت بر سلامت روان، روابط خانوادگی و مسیر آینده نوجوان داشته باشد.
در این مقاله تلاش کرده‌ایم با نگاهی واقع‌بینانه و مبتنی بر روانشناسی، تبعات روانی مهاجرت در نوجوانان را بررسی کنیم، تفاوت واکنش‌های سنی را توضیح دهیم و راهکارهایی کاربردی برای والدین ارائه دهیم تا این مسیر دشوار، به تجربه‌ای رشددهنده و کم‌تنش‌تر تبدیل شود.

روانشناسی مهاجرت چیست و چه کاربردی دارد ؟

مهاجرت کردن کار دشواری است و به افراد خانواده فشار  روانی زیادی وارد میشود و ممکن است افراد دچار بیماری های روحی و روانی شند و دچار ناامیدی شوند و یا تصمیمات اشتباهی بگیرند باید از یک روانشناس مشورت بگیرند و این مشاوره باعث میشود با مشکلات و چالش ها روبه رو شوند و بهترین تصمیم را بگیرند

روانشناسی مهاجرت خانواده 

• مهاجران افراد شجاعی هستند که برای داشتن فردایی بهتر برای خود و خانواده خود به این اقدام دست میزنند چون فشارهای روانی ،افسردگی و اضطراب و حتی پانیک بر سر راه مهاجران قرار میگیرد ممکن است تصمیم های نادرستی بر اساس همین فشار و استرس گرفته شود و این تصمیمات نادرست باعث برزو استرس در افراد میشود و این روند ادامه پیدا میکند
• فرزندان با فرهنگ کشورهای دیگر میتوانند تطابق پیدا کنند ولی والدین برایشان این تطابق فرهنگی مشکل باشد و با فرزندانشان دچار مشکل میشوند و اختلاف در ارزش ها و باورها ایجاد میشود
• مهاجرن به جای مشورت با مددکارهای اجتماعی و یا روانشناسان با دوستان و اشنایان خود مشورت میکنند و باعث میشود این هم یک عامل دیگر برای بروز مشکلات دیگری است

به نقل از سایت  hdq.uswr.ac.ir درباره میزان مهاجرت در جهان:

According to the United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR), 63.5 million people in the world have been forced to migrate, and about 34000 people per day are forced to migrate due to conflicts, persecution, and harassment. Most migrants seek asylum in the host country. According to the report by UNHCR in 2014, 59 million people were forcibly displaced and 500 thousand people became homeless throughout the world, and these numbers are more than the number of displaced persons in the Second World War. Among these people, 14 million and 400 thousand have sought asylum . Nearly two-thirds of the refugees constitute children and adolescents, which is an alarming rate. For example, nearly 50% of Syrian refugees are below 18 years of age, including 40% of children aged less than 12 years .

بر اساس گزارش کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد (UNHCR)، حدود ۶۳.۵ میلیون نفر در سراسر جهان به‌صورت اجباری مجبور به مهاجرت شده‌اند و به‌طور متوسط روزانه حدود ۳۴ هزار نفر به دلیل درگیری‌های مسلحانه، آزار، تعقیب و فشارهای اجتماعی ناچار به ترک محل زندگی خود می‌شوند. بخش قابل توجهی از این افراد در کشورهای مقصد تقاضای پناهندگی می‌کنند.
طبق گزارش UNHCR در سال ۲۰۱۴، بیش از ۵۹ میلیون نفر در جهان به‌طور اجباری آواره شده‌اند و حدود ۵۰۰ هزار نفر بی‌خانمان شده‌اند؛ آماری که حتی از تعداد آوارگان جنگ جهانی دوم نیز فراتر رفته است. از میان این جمعیت، حدود ۱۴ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر درخواست پناهندگی ثبت کرده‌اند.
نکته نگران‌کننده این است که نزدیک به دو سوم پناهندگان را کودکان و نوجوانان تشکیل می‌دهند. برای مثال، حدود ۵۰ درصد از پناهندگان سوری زیر ۱۸ سال سن دارند که از این میان، ۴۰ درصد آن‌ها کودکان زیر ۱۲ سال هستند.

جدول تحلیلی تبعات روانی مهاجرت در نوجوانان و راهکارهای عملی والدین

دلایل مهاجرت چیست 

✔️عوامل آموزشی برای تحصیلات دانشجویی

✔️عوامل اقتصادی و قرارگرفتن در شرایط بد اقتصادی

✔️عوامل اجتماعی و از بین رفتن یا عوض شدن ساختار جامعه

✔️عوامل جمعیت شناسی و بالارفتن نزخ طبیعی جمعیت و ناهمگنی مناطق

✔️عوامل اقلیمی و مشکلات اب و هوایی

مهاجرت برای چه کسانی مناسب نیست ؟ 

1. افرادی که وابستگی شدید به خانواده و دوستانشان دارند
2. افرادی که فکر میکنند در خارج از ایران مثل خود کشور ایران میتوانند با دیگران به راحتی ارتباط بگیرند
3. افرادی که گمان میکنند با مهاجرت ثروتمند و موفق میشوند
4. افرادی که به دنبال خوش گذرونی و زندگی راحت هستند
5. افرادی که فکر میکنند در خارج از ایران میتوانند به راحتی کار کنند و هیچ سخت گیری در زمینه کاری برایشان وجود ندارد

باورهای غلط مهاجرتی  

1. با ویزای توریستی نمیتوان کیسی برای ازدواج پیدا کرد و از ان طریق اقامت گرفت
2. امکان تحصیل در یک دانشگاه و مراکز اموزشی با داشتن ویزای توریستی وجود ندارد بلکه باید از قبل از پذیرش دانشگاه یا کالج را دشاته باشید در نتیجه بهتر است از ابتدا برای ویزای تحصیلی هزینه کنید
3. اگر زوجی با ویزای توریستی به کانادا سفر کنند و فرزندان ان ها در این کشور به دنیا بیایند امکان اخذ اقامت از طریق تولد فرزند را نخواهند داشت
4. با ویزای توریستی نمیتوان از کارفرما جاب آفر گرفت زیرا طبق قانون کانادا (به عنوان مثال ) داشتن شماره ملی برای دریافت مجوز کار الزامی است

محبوب ترین کشورها برای مهاجرت چه کشورهایی هستند ؟ 

• در امارهای گوگل بریتانیا و امریکا به طور مشترک نهمین کشور جست و جو شده برای مهاجرت هستند اکثریت جست و جو های مرتبط به مهاجرت در 4 کشور جهان نیز به این دو کشور مربوط میشود و از بین مردم جهان  روس ها بیشترین علاقه مندان مهاجر به امریکا هستند
• اکثریت جست و جو های مهاجرتی در 3 کشور جهان مربوط به پرتغال است
• سوئیس هفتمین کشور محبوب برای مهاجرت است
• اکثریت جست و جوهای مهاجرتی در 5 کشور جهان مربوط به استرالیا است
• کشور قطر با تسهیلاتی که فراهم کرده است و احتیاج مبرمی به نیروی کار خارجی پنجمین کشور محبوب برای مهاجرت در امارهای گوگل است
• اکثریت مردم در 8کشور جهان علاقه مند به المان هستند و درباره ی مهاجرت به ان جست و جو میکنند المان تحت برنامه های متفاوت اعم از تحصیلی و کاری و حتی پناهندگی سالانه مهاجران زیادی را جذب میکند
• سومین کشور محبوب اسپانیاست سواحل مدیترانه ،شرایط فرهنگی ،موقعیت کاری ،و سرمایه گذاری مواردی است که افراد را به مهاجرت به این کشور ترغیب میکند
• ژاپن این کشور اسیای شرقی دومین مقصد محببوب ماجرتی در جست و جوهای اینترنتی است و اکثریت مردم در 13 کشور جهان علاقه مند به مهاجرت به این کشور هستند و یکی از این مردمان کشور امریکاست
• مهاجرت به کشور کانادا در حدود 30کشور جهان بالاترین جست و جو را به خود اختصاص داده است و این کشورها را به محبوب ترین مقصد مهاجرتی جهان در این امارها تبدیل کرده است

روانشناسی مهاجرت چیست و تبعات روانی مهاجرت در کودکان و نوجوانان

تبعات روانی مهاجرت در کودکی متفاوت است. اما شاید یکی از سخت ترین دوره های سنی برای مهاجرت، نوجوانی باشد. در این سن اگر والدین به قدر کافی با فرزند خود درباره مهاجرت صحبت نکنند و او را در اتفاقات مشارکت ندهند، باید منتظر دلخوری و لحظات دشوار زیادی باشند. نوجوانان خود را یک فرد بالغ می دانند. از این رو، پیش بینی عکس العمل آنها نسبت به مهاجرت دشوار است. برخی با آن بسیار راحت برخورد می کنند و برخی دیگر از آن یک غول ترسناک می سازند.

نوجوان شما در این سن، قادر به درک این نکته هست که سکونت در کشور جدید با فرصت های بهتری همراه است، اما در عین حال مسائلی مانند ارتباط عمیق با گروه های دوستی، عدم آشنایی با زبان دوم، شوک فرهنگی و ایجاد شبکه دوستی و اجتماعی در آنها تردید ایجاد می کند.

به عنوان والدین مهاجر، باید همواره بر جنبه های مثبت کل این روند تمرکز داشته باشید و در برابر تردیدها، سوالات و حتی تسلیم شدن های فرزند خود صبور باشید.

تبعات روانی مهاجرت در نوزادان و نوپایان

• مهاجرت در این سن هیچ گونه تبعات منفی روانی بر کودک ندارد. کودکان بسیار کوچک، کمتر از ۵ سال، هنوز به طور کامل به خانواده وابسته اند. مهاجرت با کودک در این سن، مشکل قابل توجهی را برای خانواده و فرزند ایجاد نمی کند، زیرا کودک هنوز به فردیت نرسیده است. در کودکانی که رابطه نزدیکی با پدربزرگ یا مادربزرگ خود دارند، دلتنگی برای عزیزان حتی در این سن هم دیده می شود، اما استفاده از تکنولوژی مانند اسکایپ می تواند به رفع دلتنگی و تطابق سریع تر کودک با شرایط جدید کمک کند

تبعات روانی مهاجرت در کودکی ؛ مهدکودک تا ۱۲ سالگی

• مهاجرت در این سن از نظر یادگیری زبان خارجی با چالش های زیادی رو به رو نیست. تحقیقات نشان می دهد که یادگیری زبان دوم در سن نوپایان تا ۱۲ سالگی سریع انجام می گیرد. همچنین تطابق با شرایط جدید در این سن راحت تر انجام می شود. با این حال در حدود سن ۸ سالگی، کودک در حال شکل دهی به «خود» است. هر چند کودک هنوز به واحد خانواده وابسته است اما در حال شکل دهی به علایق، ترس ها و احساسات خود است. از سوی دیگر، کودک در حال شکل دهی به روابط دوستی است. به همین دلیل، برای مهاجرت با کودک در این سن باید انتظار شکایت و بی علاقگی بیشتری را داشت.
• برای مهاجرت با کودک بین ۸ تا ۱۲ سال، با او درباره آینده پیش رو صحبت کنید. جزئیات بیشتری از سبک زندگی آینده خانواده در اختیار او قرار دهید. به او کمی احساس قدرت و کنترل دهید و در مورد برخی مسائل از او نظرخواهی کنید، مانند وسایلی که می خواهد با خود بیاورد، نحوه چیدمان اتاق جدید، یا حتی انتخاب بین چند مدرسه خوب خارجی و برخی دیگر. در این سن کودک برای دوستان خود دلتنگی می کند. زمان بیشتری را به او اختصاص دهید و سعی کنید از طریق رسانه های اجتماعی ارتباط او را با دوستان قدیمی اش حفظ کنید. در عین حال، با ثبت نام در کلاس های جدید، به تطابق او با جامعه جدید کمک کنید.

شرایط کلی برای مهاجرت کاری چیست ؟ 

• سن متقاضی : معمولا برای سن بین 20تا 30سال بیشترین اکمتیاز را برای مهاجرت کاری در نظر میگیرند
• مدارک زبان : معمولا بطور میانگین اکثر کشورها برای اشتغال مهاجران حداقل نمره ایلتس 6،6.5 و مواقعی 7 است
• مدرک تحصیلی : عموما مدرک کارسناسی حداقل میزان تحصیلات مورد نیاز برای مهاجرت کاری میباشد اما این مورد هم باز میتواند متفاوت باشد برای مثال نیروهای کارگر ماهر بدون تحصیلات دانشگاهی در خیلی از کشورها بویژه المان و کاناندا میتوانند مشغول به کار شوند
• سایقه کار : اکثر کشورها حداقل 3 سال سابقه کار ان هم اکثرا در این زمینه مرتبط با شغل در خواستیتان می خواهند
• موارد شخصی : مانند نداشتن سوئ سابقه ،نداشتن بیماری و مشکل پزشکی و یا نداشتن بیماری های واگیر دار

بهترین روش های مهاجرتی به کشورهای مختلف 

1. اولین نکته ای که تعیین میکند چه روش مهاجرتی و چه مقصدی برای شما بهتر است شرایط و ویژگی های شماست و ان چیزی که می خواهید با مهاجرت به ان دست پیدا کنید مثل کشور المان مهاجرت تحصیلی و کاری محبوب ترین گزینه است چون دانشگاه های برتری دارد و با داشتن بازار کار فوق العاده و دستمزد بالایی که دارد معروف است
2. کشور کانادا به طور مثال مثل المان پذیرای  دانشجوهای زیادی از سراسر دنیاست و با دادن بورسیه تحصیلی شرایط خوبی برای مهاجرت فراهم کرده است و مزیتی که دراد مهاجرت تحصیلی به کشور المان نسبت به کانادا رایگان بودن دانشگاه های این کشور است
3. کشور استرالیا نیز محبوبیت بالای د رمیان مهاجران دارد علاوه بر مهاجرت تحصیلی که روشی محبوب برای مهاجرت به این کشور است برای مهاجرت کاری و سرمایه گذاری نیز سرایط بسیار مطلوبی وجود دارد

مشکلات مهاجرت چیست ؟ 

1. احساس تنهایی : این اولین مشکل است که با ان مواجه میشوید که برای برخی از افراد در همان لحظه عبور از گیت فرودگاهی کشور مبدا این احساس تجربه میشود و برای برخی دیگر چند روز بعد از ورود به کشور مقصد یعنی زمانی که شوق و ذوق ورود به یک کشور جدید از سر شما افتاده و نگاهی به اطرافتان می اندازید و میبینید که تنها هستید
2. یادگیری یک زبان جدید : همه کسانی که در مسیر مهاجرت قدم برمیدارند دشواری یادگیری یک زبان جدید را دارند و این مساله برای کسانی که به کشورهای اروپای و یا غیر انگلیسی زبان مهاجرت میکنند شدت بیشتری دارد و در زمان ورود صداها و اواهای نا اشنا به گوشتان می خورد که برایتان قابل درک نیست
3. قوانین جدید : فارغ از اینکه ما ایرانی ها چندان مایل به حرکت در چهارچوب قانون نیستیم یکی از جالب ترین چالش های ما در کشورهای دور این است که با قوانین خاصی مواجه میشویم مثل قوانین رانندگی که ساده ترین قوانین هر کشوری است که حرکت بین خطوط و سرعت مجاز بیشتر از هرچیز دیگری به چشم می آید
4. فرهنگ های خاص : وقتی صحبت از فرهنگ میشود ما ایرانی ها معتقد هستیم که خون گرم و مهربان هستیم وقتی به طور مثال به کشور المان میرویم میگوییم ان ها نژاد پرست هستند و یا با ورود به کشور کانادا فرهنگ متاسفم گفتن بیش از اندازه به چشممان می اید و یا با سفر به اسپانیا ان ها را سرخوش میدانیم چون این تفاوت های فرهنگی در تمام کشورهای دنیا متفاوت است ما باید بپذیریم میانگین زمانی که ما برای هر سه وعده غذایی مان در شبانه روز صرف میکنیم شاید کمتر از میانگین زمانی باشد که یک فرانشوی برای نوشیدن یک فنجان قهوه صرف میکند و فردی میتواند با این چالش کنار بیاید که با شناخت کافی و امادگی برای انعطاف خود را در موقعیت مهاجرت قرار دهد

پیشنهاد ما :چه چیزی در شکل گیری هویت نوجوان نقش مهمی دارد

برخورد صحیح والدین با نوجوانان در مورد مهاجرت 

ارتباط و صحبت کردن

• یک عامل اصلی در جذب یک نوجوان برای تصمیم گیری در مورد تغییر زندگی، درگیر کردن آن‌ها از همان ابتدا است. برقراری ارتباط با نوجوانان می تواند بسیار سخت باشد. ممکن است تلاش شما برای ارتباط با آن‌ها، با واکنش‌های عجیب، نمایشی و ناراحت‌کننده‌ای از سمت فرزند نوجوانتان همراه باشد؛ اما در واقع، این‌ها همه واکنش‌های کاملاً عادی هستند.
• به محض اینکه این امکان فراهم شد که در مورد مهاجرت به خارج از کشور با آن‌ها بحث و گفت‌وگو کنید، به آن‌ها بگویید که چرا این یک فرصت عالی است، در مورد اشتیاق خود صادق باشید و در اسرع وقت به آن‌ها بگویید که چه اتفاقی در حال رخ دادن است.
• هنگامی که آن‌ها واکنش نشان می‌دهند – که قطعاً نشان می‌دهند! – مطمئن شوید که به نگرانی‌های آن‌ها گوش می‌دهید. حتی اگر واکنش آن‌ها اشک و توهین باشد، همه این‌ها به دلیل عدم تمایل آن‌ها به مهاجرت خواهد بود، و این به شما نشان می‌دهد که چگونه باید مراحل بعدی خود را برنامه ریزی کنید.

کمی به آن‌ها قدرت کنترل دهید

• نوجوان شما از اینکه مانند یک بزرگسال از او مشاوره و راهنمایی بگیرید بسیار قدردانی خواهد کرد و اینکه به نظرات آن‌ها در گرفتن تصمیماتتان احترام بگذارید، بیشترین تأثیر را بر آن‌ها می‌گذارد. گرچه ممکن است نوجوان شما آماده نباشد که به تنهایی تصمیمی بزرگسالانه بگیرد، اما اینکه از او به عنوان یک بزرگسال مشاوره بگیرید و در تصمیم‌گیری‌ها کمی به او میدان بدهید، تاثیر زیادی خواهد داشت.
• آیا فرزندانتان امتحانات نهایی و مهم دارند و در سال‌های حساس مدرسه هستند؟ اگر چنین است، آیا آن‌ها ترجیح می‌دهند تا پایان امتحانات در کنار بقیه اقوام و فامیل و خانواده یا دوستان بمانند و بعد مهاجرت کرده و به شما بپیوندند؟ این انتخاب، تفکری کاملاً افراطی است، اما در مورد آن فکر کنید… داشتن ثبات در مدرسه و دوستی در این سن، به معنای واقعی کلمه، می‌تواند نجات دهنده زندگی باشد. به جز مواردی که بچه‌ها قبلاً در طول زندگی خود در مقطع زمانی دیگری در خارج از کشور زندگی کرده اند، مهاجرت و کنار آمدن با قضیه جدا شدن از دوستان و همکلاسیان و مدرسه می‌تواند برای نوجوانان بسیار سخت باشد.
• آیا آن‌ها دلایل منطقی برای عدم تمایل به مهاجرت دارند؟ آیا آنها نگران ترک دوستان خود هستند؟ اگر چنین است، آیا می‌توانید طوری برنامه ریزی کنید که قبل از مهاجرت، یک یا چند بار همراه فرزندتان به کشور و خانه‌ای که می‌خواهید به آن مهاجرت کنید بروید تا او انگیزه‌ای پیدا کند و برای چیزی انتظار بکشد و برنامه‌ای بریزد؟ یا حتی دوستی پیدا کند و به امید و انگیزه دیدن او برای مهاجرت شور و شوق پیدا کند؟

نکات مثبت را بزرگتر جلوه دهید

• برجسته کردن نکات مثبت مهاجرت، می‌تواند بسیار مفید باشد. برای مثال، اگر در حال مهاجرت به یک کشور سرد هستید، مطمئناً نیاز دارید به خرید بروید. با فرزندتان با هم به خرید بروید و زمان ارزشمندی را برای بحث در مورد برنامه‌ها و تلاش برای ایجاد هیجان و همچنین علاقه‌مند کردن او به این موضوع فراهم کنید؛ به هر حال نوجوانان عاشق چیزهای جدید هستند و مهاجرت هم مرحله جدیدی از زندگی شماست.
• شاید در کشور جدید فرصت‌هایی وجود داشته باشد که در جایی که شما اکنون زندگی می‌کنید وجود ندارد. مثل فرصت یادگیری رانندگی و زودتر گواهینامه گرفتن. کمی تحقیقات اولیه انجام دهید تا به حقایق دقیق و مرتبط، در مورد کشوری که می‌خواهید به آن مهاجرت کنید مسلط شوید و حقایقی که فکر می‌کنید برای فرزندتان جالب باشد را برای او بگویید.

دیکتاتور نباشید

• در نهایت، شما تصمیم گیرنده هستید و نوجوان شما چاره ای جز این نخواهد داشت که با برنامه های شما همراه شود. پس فریاد زدن و دیکتاتوری، راه درستی برای ایجاد یک تغییر خوشحال‌کننده و یک مهاجرت خوشایند نیست. در عوض، به نوجوان خود این آزادی را بدهید که در برنامه ریزی‌ها شرکت کند، علناً درباره ترس‌های مهاجرت بحث کند و سؤالات دشوار را مطرح کند. آن‌ها را تشویق و به آن‌ها كمك كنید تا در مورد کشور و شهر جدید شما تحقیق كنند و برای خودشان جاها و کارهای جذاب پیدا كنند و دریابید که چه مواردی باعث می‌شود مهاجرت شما راحت‌تر شود و هر کاری را که در توان دارید انجام دهید.
• شما سرانجام به هر صورت مهاجرت خواهید کرد، اما سعی کنید با عشق و صبر و درک این کار را انجام دهید؛ زیرا وقتی همه چیز گفته شده و تمام شود، فرزندان نوجوان شما هنوز به شما احتیاج دارند و فقط می‌خواهند احساس کنند که بخش مهمی از برنامه شما هستند.

مهاجرت بر روی کودکان چه تاثیری دارد ؟

اغلب گفته می شود که کودکان در برابر تغییر منعطف هستند. نمونه های زیادی در تاریخ وجود دارد که کودکان از شرایط سخت گذشته اند و موفق بیرون آمده اند و به بزرگسالانی موفق شاد و متعادل تبدیل شدند. بنابراین شاید به غلط تصور شود که تغییراتی مانند مهاجرت به یک کشور جدید، به اندازه بزرگسالان بر کودکان تاثیری نخواهد داشت. هرچند این تصور تا حدی صحیح است اما آماده کردن کودک برای مهاجرت اهمیت بسیار زیادی دارد.

انعطاف پذیری در برابر ترس از ناشناخته ها

ذهن کودکان کوچکتر از ۷ سال هنوز در مرحله رشد قرار دارد و می توانند تجارب جدید را با سهولت بیشتری بپذیرند. اما در عین حال، برای اعمال تغییر به همکاری و درک آنها نیاز است. دخیل نکردن آنها در فرآیند تصمیم گیری، عدم توجه به نگرانی های آنها و حرف نزدن با کودک در مورد تغییر پیش رو به توانایی انعطاف پذیری آنها آسیب می زند زیرا ترس از ناشناخته ها در آن غلبه می کند.

والدینی که اقدامی خاصی برای آماده کردن کودک برای مهاجرت انجام نمی دهند او را در معرض افت تحصیلی و به خطر افتادن سلامت روحی و روانی قرار می دهند. در مقابل، برخورد صحیح با این مسئله، خلاف این امر رخ می دهد و یک کودک مهاجر می تواند از مزایای تنوع فرهنگی، فرصت های یادگیری و آموزشی به روز استفاده کند و به فردی موفق، انعطاف پذیر و شاد تبدیل شود که می تواند تغییرات را با خوشرویی در آغوش کشد.

پیشنهاد ما : چگونه یک روانشناس یا درمانگر مناسب انتخاب کنیم ؟

انواع راه های مهاجرت

• دستیابی به فرصت‌های شغلی و تحصیلی بهتر از اصلی‌ترین دلایلی است که ذهن بسیاری از افراد را در این روزها به مهاجرت مشغول کرده است. به طور کلی مهاجرت در لغت به معنای خروج مردم از کشور خود با قصد اسکان دائم در کشوری دیگر است. این لغت نخستین بار در قرن هفدهم برای اشاره به مردم غیرنظامی به کار رفت که در میان دولت-ملت‌ها در حال جابه‌جایی بودند. در قرن بیستم شاهد رشد 41 درصدی مهاجرت در سراسر جهان بودیم، تا جایی که در سال 2015، حدود 244 میلیون نفر مهاجر در دنیا وجود داشتند. نزدیک به نیمی از مهاجران (43%) از قاره آسیا بوده که به مقصد ایالات متحده و اروپا کشور خود را ترک می‌کنند. همچنین کشور هند با 16 میلیون مهاجر، بیشترین میزان مهاجرت در میان کشورهای جهان را در اختیار دارد.

مهاجرت های خارجی

• مهاجرت خارجی همانطور که از نامش پیداست بین کشور ها صورت می گیرد یعنی فرد از کشور خود خارج می شود.برخی از مهاجرت های خارجی با هدف بدست اوردن ثروت یا دستمزد و رفاه بیشتر انجام می شود.که به این دسته از مهاجرت ها مهاجرت های اختیاری می گویند. در مهاجرت ها معمولا کشورها مشکلات اقتصادی دارند و به همین دلیل افرادبه صورت اختیاری به مهاجرت می پردازند.

مهاجرت به شکل پناهندگی

• پناهندگی نوعی مهاجرت خارجی محسوب می شود .پناهندگی به دلیل مشکلات کشور مبدا صورت می گیرد که افراد را مجبور به مهاجرت و نقل مکان می کند. به‌عنوان مثال ، تشکیل دولت اسرائیل باعث می شود تا پناهندگی بسیاری از فلسطینی ها به اردن، مصر ،روسیه ،لبنان شد. حمله شوروی به افغانستان و جنگ‌های داخلی در آن کشور، باعث پناهندگی افغانی ها به ایران و پاکستان می شود . خشک سالی ،قحطی و جنگ‌های داخلی باعث پناهندگی ساکنان اتیوی به سایر کشورها مهاجرت کنند.

مهاجرت های داخلی

• بین نواحی یک کشور صورت می گیرد.این مهاجرت ها خود به دو نوع تقسیم می شود:
• الف)مهاجرت های فصلی: حرکت کردن و جابه جا شدن کارگران به روستاها در زمان میوه چینی نوعی از مهاجرت محسوب می شود.
• ب)مهاجرت های روزانه: حرکت روزانه مردم از اطراف شهرهای بزرگ برای این که کارکنند و یا از خدمات و امکانات داخل شهر استفاده کنند به داخل شهر می روند که نوعی از مهاجرت های داخلی است . در این نوع از مهاجرت افراد در شب هنگام به محل زندگی اولیه خود برمی گردند.

تاثیر مهاجرت بر سلامت خانواده 

1. خستگی، ضعف، ناامیدی
2. تحریک، تلخی، خشم، نفرت و خشونت
3. بی خوابی و کابوس
4. فراموش کردن کلمات، اسم ها و قرار ملاقات ها، مشکلات تمرکز
5. سردرد، ناراحتی معده، علائم فیزیکی دیگر
6. ترس و بی اعتمادی
7. عدم توانایی انجام هر کاری یا برقراری ارتباط با جامعه جدید

آماده کردن کودک برای مهاجرت به روش صحیح

گفتن این جمله شاید ساده است، اما چطور؟ از کجا بدانیم که اقدامات ما در مسیر درست قرار دارند. خوشبختانه، آماده کردن کودک برای مهاجرت آنقدر که به نظر می رسد سخت نیست. برای کودکان بالاتر از ۲ سال و کمتر از ۷ سال والدین هنوز شبکه امن او را شکل می دهند. هر چند در این سن کودک در حال شکل دهی به عقاید و نظرات خود است، اما همچنان به شدت به بزرگسالان اطراف خود وابسته است و والدین می توانند او را هدایت و حمایت کنند.

ارتباط صحیح

بسیاری از ما با کودکان خود به صورت دستوری صحبت می کنیم. «کفش هایت را بپوش»، «صبحانه ات را بخور» «اسباب بازی هایت را جمع کن». مشخصا این سبک حرف زدن ایرادی ندارد، زیرا جملات دستوری جایگاه خود را دارند که بدون آنها شاید هرگز کاری انجام نشود. با این حال، همیشه باید در طول روز جایی برای گوش کردن فعال به کودک و اختصاص زمانی به او برای بیان نظرات خود وجود داشته باشد. گوش کردن فعال به بازخورد نیاز دارد. گوش کردن و بازگو کردن نکات مهم کلام آنها به فرزندتان نشان می دهد که شما به خوبی به او گوش مرده اید و درک کرده اید. از سوالات او استقبال کنید و به نگرانی های او پاسخ دهید.

او را به تصمیم گیری تشویق کنید

زمانی که پای تصمیم گیری های مهم مانند مسافرت و مکان خانه جدید به میان می آید، کودکان کنترلی بر اوضاع ندارند. این مورد هم ایرادی ندارد، زیرا در غیر این صورت هیچ کاری به درستی انجام نمی گرفت. اما مشکل اینجاست که نداشتن کنترل بر هیچ کدام از تصمیمات، باعث شکل گیری خشم در کودک می شود یا کودک به این نتیجه می رسد که او تنها یک بله قربان گو است. اجازه دهید فرزندتان کمی قدرت انتخاب و تصمیم گیری داشته باشد. در صورت امکان، دو یا سه مدرسه خوب را برای او انتخاب کنید و از او بخواهید تصمیم نهایی را بگیرد. اجازه دهید رنگ اتاقش را در خانه جدید انتخاب کند. دادن قدرت انتخاب و کنترل محدود به کودک باعث شکل گیری مهارت انعطاف پذیری در کودک و ایجاد حس ارزشمندی در روند مهاجرت در او می شود.

تداوم

برای یک بزرگسال، بودن در یک خانه جدید در یک کشور جدید ممکن است یک تجربه کاملا خارجی باشد و هیچ چیز آشنایی در آن وجود نداشته باشد. اما با حفظ روتین های معمول خانوادگی، می توان در کودکان احساس تداوم زندگی قبلی را ایجاد کرد. همان برنامه خواب، همان نوع غذاها، همان لباس ها، همان زمان غذا خوردن که به کودک احساس امنیت و آشنایی می دهد. بنابراین برای آماده کردن کودک برای مهاجرت از قبل برنامه ریزی کنید تا همه چیز در خانه جدید آشنا باشد.

روابط گسترده تر:

خداحافظی کردن بخش دشوار اما ضروری مهاجرت کردن است. به عنوان یک بزرگسال شاید ترجیح می دهید از این کار خودداری کنید زیرا برایتان سخت و غم انگیز است. اما برای بچه ها خداحافظی کردن از عزیزان و دوستان به درک بهتر مفهوم مهاجرت کمک می کند. همزمان، برنامه مشخصی برای برقراری ارتباط با عزیزان خود از طریق برنامه هایی مانند اسکایپ داشته باشید.

شخصیت فردی کودک را در نظر بگیرید:

صرف نظر از سن، هیچ دو کودکی یکسان نیستند و این امر باید در زمان برنامه ریزی برای مهاجرت در نظر گرفته شود.

برخی از کودکان به ارتباط و پرسش گری بیشتری نیاز دارند، اما اصراری بر داشتن قدرت تصمیم گیری ندارند. برخی دیگر ذاتا رهبر هستند و تمایل دارند در سرنوشت خود احساس قدرت داشته باشند. برخی دیگر درون گرا هستند برای تجزیه و تحلیل احساسات و سوالات خود به زمان بیشتری نیاز دارند. شما فرزند خود را بهتر از هر کسی می شناسید و می تواند برنامه ای مطابق با نیازهای او تعیین کنید.

نتیجه گیری

مهاجرت، بیش از آنکه یک جابه‌جایی جغرافیایی باشد، یک تحول عمیق روانی و هویتی است؛ به‌ویژه برای نوجوانانی که در حساس‌ترین مرحله رشد شخصیتی خود قرار دارند. همان‌طور که در این مقاله بررسی شد، تبعات روانی مهاجرت در نوجوانان می‌تواند از احساس تنهایی و اضطراب آغاز شود و در صورت مدیریت نادرست، به افت تحصیلی، انزوای اجتماعی، تعارض با والدین و حتی بحران هویت منجر گردد.

نکته کلیدی این است که نوجوانان بیش از هر چیز نیاز دارند دیده شوند، شنیده شوند و در تصمیم مهاجرت مشارکت داده شوند. والدینی که با صبوری، گفت‌وگوی مؤثر، دادن حق انتخاب محدود و حمایت عاطفی آگاهانه همراه فرزند خود هستند، می‌توانند مهاجرت را از یک تهدید روانی به یک فرصت رشد تبدیل کنند.
توجه به تفاوت‌های فردی نوجوانان، حفظ روتین‌های آشنا، بزرگ‌نمایی جنبه‌های مثبت زندگی جدید و در صورت نیاز، استفاده از مشاوره تخصصی روانشناسی مهاجرت، نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش آسیب‌های روانی دارد.

در نهایت، اگر والدین پیش از مهاجرت و در طول این مسیر، تبعات روانی مهاجرت در نوجوانان را جدی بگیرند و برای آن برنامه‌ریزی آگاهانه داشته باشند، می‌توانند نه‌تنها از بروز آسیب‌های روحی جلوگیری کنند، بلکه به فرزند خود کمک کنند تا در جامعه جدید، با اعتمادبه‌نفس، انعطاف‌پذیری و احساس ارزشمندی رشد کند و آینده‌ای سالم‌تر و روشن‌تر بسازد.

سوالات متداول

1. مهم‌ترین تبعات روانی مهاجرت در نوجوانان چیست و چگونه بروز می‌کند؟
مهم‌ترین تبعات روانی مهاجرت در نوجوانان شامل اضطراب، احساس بی‌هویتی، افسردگی پنهان، خشم فروخورده و کاهش احساس تعلق است. این مشکلات معمولاً به‌صورت افت تحصیلی، گوشه‌گیری اجتماعی، تغییرات رفتاری، پرخاشگری یا وابستگی افراطی به فضای مجازی بروز پیدا می‌کنند و در بسیاری از موارد ناشی از شوک فرهنگی، قطع ارتباط با دوستان و ناتوانی در برقراری ارتباط مؤثر در جامعه جدید هستند.

2. آیا همه نوجوانان پس از مهاجرت دچار مشکلات روانی می‌شوند؟
خیر، واکنش نوجوانان به مهاجرت یکسان نیست. شدت تبعات روانی مهاجرت در نوجوانان به عواملی مانند سن، شخصیت فردی، میزان حمایت عاطفی والدین، توانایی یادگیری زبان دوم و نحوه مشارکت نوجوان در تصمیم مهاجرت بستگی دارد. نوجوانانی که احساس شنیده شدن، امنیت روانی و کنترل نسبی دارند، معمولاً سریع‌تر با شرایط جدید سازگار می‌شوند.

3. والدین چگونه می‌توانند تبعات روانی مهاجرت در نوجوانان را کاهش دهند؟
مهم‌ترین اقدام والدین، گفت‌وگوی صادقانه و مداوم با نوجوان قبل و بعد از مهاجرت است. مشارکت دادن او در تصمیم‌ها، حفظ ارتباط با دوستان قدیمی، ایجاد روتین‌های آشنا، تقویت جنبه‌های مثبت مهاجرت و در صورت نیاز مراجعه به روانشناس مهاجرت، نقش کلیدی در کاهش تبعات روانی مهاجرت در نوجوانان دارد و از تبدیل این تجربه به یک بحران بلندمدت جلوگیری می‌کند.