با نوجوان افسرده چگونه رفتار کنیم ؟

افسردگی در نوجوانان برخلاف تصور رایج، همیشه با چهره‌ای غمگین، گریه و انزوا ظاهر نمی‌شود. بسیاری از نوجوانان افسرده ممکن است خندان، پرانرژی یا حتی موفق به نظر برسند، در حالی که در درون خود با احساس پوچی، خستگی روانی و تنهایی عمیق دست‌وپنجه نرم می‌کنند. افسردگی در نوجوانان یکی از شایع‌ترین اما در عین حال نادیده‌گرفته‌شده‌ترین اختلالات روانی این دوره سنی است؛ دوره‌ای حساس که فرد در حال شکل‌دادن هویت، ارزش‌ها و جایگاه اجتماعی خود است.

تغییرات هورمونی، فشارهای تحصیلی، مقایسه‌های اجتماعی، شبکه‌های اجتماعی، روابط عاطفی و انتظارات خانواده همگی می‌توانند زمینه‌ساز بروز یا تشدید افسردگی در نوجوانان شوند. آنچه این مسئله را نگران‌کننده‌تر می‌کند، پنهان‌کاری نوجوانان از ترس قضاوت شدن و ناتوانی آن‌ها در بیان احساساتشان است.
در این مقاله تلاش کرده‌ایم با نگاهی واقع‌بینانه و علمی، به بررسی افسردگی در نوجوانان، نشانه‌ها، باورهای غلط، عوامل مؤثر و مهم‌تر از همه، نقش والدین در شناسایی و حمایت صحیح از نوجوان افسرده بپردازیم تا این اختلال به‌موقع دیده و درمان شود، نه اینکه به بحرانی خاموش تبدیل گردد.

افسرگی چیست ؟

غمگین بودن طولانی مدت و بی علاقگی به اموری که قبلا دوستشان داشتیم ، کاهش تمرکز ،خستگی بیش از حد و حالت هایی از این دست میتوانند نشانه های افسردگی باشند این بیماری احساسات و افکار ما را عوض میکند افسردگی میتواند با مشکلات هیجانی و جسمی همراه باشد

افسردگی در کودکان و نوجوانان 

این افسردگی در کودکان و نوجوانان و در مقایسه با بزرگسالی متفاوت است تحریک پذیری و یا عصبانیت علائم شایع افسردگی در کودکان و نوجوانان است .کودکان اغلب توضیح احساسات خود را دشوار میدانند در حالی که نوجوانان ممکن است از ترس قضاوت دیگران سعی کنند درد عاطفی خود را پنهان کنند

طبق اعلام آکادمی روانپزشکی کودک و نوجوان آمریکا علائم شایع افسردگی در کودکان و نوجوانان بیش از دو هفته  طول میکشد و شامل تغییر در اشتها ،کمبود وزن ،احساس افسردگی ،اندوه ،اشک ریختن ،تحریک پذیری ، خستگی و کمبود انرژی ،احساس گناه و شرمندگی ،مشکل در تمرکز

اگر کودک شما مبتلا به افسردگی خفیف تشخیص داده شود پزشک قبل از توصیه به هر نوع درمانی علائم اورا به طور فعال تحت نظر خواهد داشت اگر علائم ان ها پس از 6تا 8 هفته پشتبانی ادامه دارد برای روان درمانی ارجاع داده میشوند اگر در ابتدا تشخیص داده شود که کودک شما دارای افسردگی متوسط رو به بالا است پزشک از این مرحله صرف نظر میکند و فورا درمان را آغاز میکند

به فرزند خود بیاموزید که چگونه مشکلاتش را حل کند احسحسات خود را به شیوه های سالم مدیریت کند و استراتژی هایی را تدوین کند که به او کمک کند با مشکلات کنار بیاید

افسردگی در کودکی میتواند تاثیر جدی بر زندگی کودک شما داشته باشد بنابراین همیشه مراقب علائم هشدار دهنده احتمال افسردگی فرزند خود باشید.

 تحلیلی افسردگی در نوجوانان؛ نشانه‌های پنهان و واکنش صحیح والدین

به نقل از سایت kidshealth.org درباره افسردگی در نوجوانان:

Teens may become depressed for different reasons. There’s no single cause. Genes, hormones, and life events can all play a role. Some teens may be more sensitive to depression because of genes they inherit. Genes influence areas of the brain that affect mood and energy. Teens who feel depressed may have family members who have been depressed, too.

نوجوانان ممکن است به دلایل مختلفی دچار افسردگی شوند و هیچ علت واحد و مشخصی برای افسردگی وجود ندارد. عوامل ژنتیکی، تغییرات هورمونی و رویدادهای مهم زندگی همگی می‌توانند در بروز افسردگی نقش داشته باشند. برخی از نوجوانان به دلیل ژن‌هایی که به ارث می‌برند، نسبت به افسردگی حساس‌تر هستند. ژن‌ها بر بخش‌هایی از مغز تأثیر می‌گذارند که مسئول تنظیم خلق‌وخو و سطح انرژی هستند. به همین دلیل، نوجوانانی که احساس افسردگی می‌کنند، اغلب در خانواده خود افرادی را دارند که سابقه افسردگی داشته‌اند.

افسردگی در واقعیت چیست ؟

افسردگی یک اختلال روانی است که اصلی ترین علائم ان پایین بودن دائمی مود (حال بد مداوم )و کاهش قابلیت مشارکت در بخش های مختلف جهان اطرافتان مثلا کاهش علاقه به اموری که فرد قبلا از ان ها لذت می برده است در حالیکه این بیماری جزء اختلالات روانی دسته بندی شده علائمش فقط مختص روان و مغز نیست بلکه باعث ایجاد مشکلات فیزیکی و احساسی و رفتاری میشود

این موارد افسردگی نیستند

ناراحتی :

• ناراحتی یک احساس موقتی و سالم است که در پاسخ به یک علت مشخصی ایجاد میشود مثلا یک حرف بد اما افسردگی یک اختلال روانی پیچیده است که میتواند سال ها ادامه پیدا کند شدت علائم افسردگی متغیر است اما حضور این علائم معمولا دائمی است فرد حتی در روزهای خوبش هم احساسش میکند

اندوه :

• اندوه ناراحتی عمیق اتلاق میشود که در نتیجه ی یک اتفاق خیلی درداور ایجاد شود مثلا فوت یکی از عزیزان ،غم و فقدان میتواند باعث ایجاد افسردگی شود اما این حس همچنان از نظر پیچیدگی نوع تجربه و اثراتش روی زندگی روزمره با افسردگی تفاوت دارد به خصوص در طولانی مدت

یک بهانه :

• علائم افسردگی میتواند اختلال زیادی در زندگی روزمره ایجاد کند در نتیجه باید به ان ها پرداخت و به دنبال درمانش بود
• چیزی که فرد ” انتخابش ” کرده باشد هیچکس انتخاب نمیکند با یک بیماری فلج کننده زندگی کند که چنین درد و عذاب شدیدی را ایجاد میکند
• چیزی که فرد بتواند در لحظه <کنار بگذارد > اگر کنار گذاشتن این بیماری انقدر اسان بود 350 میلیون نفر در جهان مبتلا به افسردگی نبودند

علائم افسردگی در نوجوانان و کودکان

1. تحریک پذیری یا عصبانیت
2. احساس ناراحتی و ناامیدی پایدار
3. گوشه گیری اجتماعی
4. حساسیت بیش از حد نسبت به عدم پذیرش
5. تغییرات اشتها به افزایش و یا کاهش ان
6. تغییرات خواب و بی خوابی بیش از حد
7. فریاد یا گریه با صدای بلند
8. دشواری تمرکز
9. خستگی و کاهش سطح انرژی
10. مشکلات جسمی نظیر شکم درد و سردرد که به درمان پاسخ نمیدهند
11. کاهش کارایی در فعالیت های مدرسه ،فوق برنامه و فعالیت های دوستانه
12. احساس بی ارزش و گناه
13. اختلال در تمرکز و فکر کردن
14. فکر به مرگ و خودکشی

راهکارهایی برای رهایی از افسردگی و نگرانی 

1. اتفاقاتی که باعث افسردگی شده اند را ریشه یابی کنید زیربنای ان را بیابید چون در زندگی هرکس اتفاقاتی افتاده است که باعث افسردگی شده است
2. ورزش و فعالیت بیشتر باعث سوخت و ساز در بدن میباشد و به ما این امید را میدهد که با حال خوب به پیش برویم
3. از کمک بگیریم باید حال بد را در خود نگه نداریم و از دیگران کمک بگیریم و یا به مشاور و روانپزشک مراجعه کنیم
4. منشأ استرس ها را شناسایی کنید و ان ها را از خودتان دور کنید و به دنبال حل مساله باشید اما در مواقعی از دسترس خودتان خارج میشود و باید در این مورد به روانپزشک مراجعه کنید تا با درمان داروی موقت و یا ریشه یابی در این مساله بپردازید
5. نگرانی و افسردگی میتواند اسنان را از پا دربیاورد پس برای زندگی شادتر هم با نگرانی و اضطراب مقابله کنیم و هم با یأس و ناامیدی و هنر زندگی بهتر و شاد زیستن را بیاموزیم

افراد افسرده چه عاداتی دارند 

1. برخی از این افراد گوشه نشین میشوند اتاق یا خانه ان ها به یک پناهگاه امن تبدیل میشود و هنگام ترک ان احساس می کنند از مکان امن خود خارج شده اند
2. ان ها از همه چیز و همه کس اجتناب میکنند زیرا بودن در کنار مردم طاقت فرسا و منزجر کننده است برای اینکه با کسی صحبت نکنند وانمود میکنند خسته و یا خواب هستند
3. ان ها به دلیل اینکه ذهنشان بیش از حد در حال فکر و فعالیت است کل شب بیدار می مانند و نمیتوانند بخوابند و ان ها سعی میکنند با استفاده از شبکه های نمایش های تلویزیون و بازی ها حواسشان را پرت میکنند تا از فکر کردن و یا صحبت در مورد هرچیز واقعی پرهیز کنند
4. ان ها میتوانند ساعت های بی شماری را در رختخواب یا روی مبل صرف کنند و سعی کنند انگیزه انجام کارها را بدست اورند
5. کنترل افکار منفی که ان ها دارند برایشان دشوار است ان ها به دلیل و بهانه های منطقی اهمالکاری میکنند افسردگی دارند و تکمیل کارهای و وظایف ساده برایشان بسیار سخت است
6. برخی از ان ها از هدفون استفاده میکنند تا از صحبت کردن با مردم اجتناب کنند
7. ادامه قرار ملاقات ها یا حتی مصرف داروهای ان ها به یک وظیفه طاقت فرسا تبدیل میشود
8. افسردگی برای ان ها یک روز طول نمیکشد به شکل بی پایان و اجتناب ناپذیر تداوم می یابد

علائم و نشانه های افسردگی در نوجوانان پسر

• همیشه غمگین به نظر نمی‌‌رسند. درعوض کلافگی، عصبانیت و پریشانی مشخص‌ترین علائم افسردگی در نوجوانان هستند. سایر علایم و نشانه‌های افسردگی در نوجوانان عبارت‌اند از:

1. ناراحتی یا ناامیدی
2. پریشانی، عصبانیت یا پرخاشگری
3. گریه‌ی مداوم
4. دوری کردن از دوستان و خانواده
5. بی‌علاقگی به فعالیت‌ها
6. عملکرد ضعیف در مدرسه
7. تغییراتی در عادت‌های خورد و خوراک
8. بی‌قراری و بی حوصلگی
9. احساس گناه و بی‌ارزش بودن
10. بی‌شوقی و نداشتن انگیزه
11. خستگی و کمبود انرژی
12. عدم تمرکز

حالت های مختلف افسردگی 

1. بعضی ها هیچ اشتهایی ندارند و بعضی ها پرخوری میکنند
2. بعضی ها بیش از حد می خوابند و بعضی ها اصلا توانایی خوابیدن ندارند
3. بعضی ها حتی نمیتوانند دوش بگیرند و بعضی ها شغل خوبی دارند و یابا  لبخندی مصنوعی در محل کار مشغول به فعالیت هستند
4. بعضی ها توانایی خارج شدن از تخت را ندارند و بعضی ها به راحتی صبحشان را اغاز میکنند
5. بعضی ها شدیدا گریه و غم بزرگی را تجربه میکنند و بعضی ها کاملا احساس بی تفاوتی و بی حسی دارند
6. بعضی ها دوست دارند برای حل مشکلشان با دیگران صحبت کنند و بعضی ها خودشان را از لحاظ اجتماعی منزوی میکنند

علائم افسردگی چیست ؟

1. شما بیش از حد و یا کمتر از حالت عادی غذا میخورید
2. شما بسیار کم و یا بسیار زیاد می خوابید
3. قلب شما تیر میکشد و دردهای بی دلیل حس میکنید
4. احساس خستگی روزانه و فقدان انرژی دارید
5. نمیتوانید تمرکز خودتان را حفظ کنید و درست تصمیم بگیرید
6. چیزهای کوچک باعث عصبانیت شما میشوند
7. دائما به فکر مرگ هستید و دستپاچه و مضطربید
8. دیگر با جیزهایی که قبلا خوشحال میشدید شاد نمیشوید

چرا افسرده میشویم ؟ 

سبک زندگی : سبک زندگی هر انسانی در نحوه زندگی کردن و لذت بردن تاثیر بسیار زیادی دارد مسلما فردی که برنامه ریزی مداوم و فعالیت های ورزش دارد کمتر از افرادی که روزهای خود را بدون هدف میگذرانند متفاوت هستند چون سبک و شیوه زندگیشان فرق میکند و همین سبک زندگی باعث بوجود امدن مشکلات زیر میشود 

1. تغییرات در زندگی
2. مشکلات مالی
3. کار بش از حد
4. استرس زیاد
5. عادات ناسالم مانند مصرف مواد

شناختی : این موضوع به شخصیت و نوع شناخت فرد از خود برمیگردد که اگر مشکلات شناختی زیر را داشته باشد فرد را افسرده میکند 

1. کمالگرایی
2. طرز فکر نادرست
3. عزت نفس پایین
4. خود ارزشمندی پایین
5. مشکلات مربوط به تصویر ذهنی شخصی از بدن خود

شرایط : گاهی به وجود امدن شرایط نامناسب برای افراد در دوران کودکی تا بزرگسالی برایشان مشکلات زیر را به وجود می امورد 

1. مورد سوء استفاده قرار گرفتن
2. نادیده گرفته شدن
3. ضربه های روحی در گذشته
4. مورد قلدری قرار گرفتن
5. سوگ و از دست دادن
6. روابط اجتماعی ضعیف

زیستی : گاهی مقصر خود فرد نیست شرایط ژنتیکی برایش مشکلاتی ایجاد میکند مثلا افرادی که نقص عضو هستند و یا بیماری های خاص دارند معمولا افسرده میشوند 

1. عوامل هورمونی
2. عوامل ژنتیکی و وراثتی
3. عدم تعادل شیمایای در بدن

آیا شبکه های اجتماعی باعث افسردگی میشود ؟

درواقع شبکه های اجتماعی مستقیما باعث افسردگی در افراد نمیشوند اما میتوانند افسردگی را به دنبال داشته باشد درواقع رسانه های اجتماعی ما را به این باور میرسانند که همه در جهانی بهتر از ما زندگی میکنند حضور مداوم در شبکه های اجتماعی باعث افزایش انزوا فاضطراب ،فراموش کردن مسولیت ها و به هم ریختن ساعت خواب و ..میشود

با آدم افسرده چگونه رفتار کنیم ؟

1. ابتدا باید بدانید که افسردگی یک برچسب نیست که بعضی ها مبتلا باشند و دیگران نداشته باشند افسردگی یک پیوستار است که گاهی اوقات در بعضی افراد اوج میگیرد
2. به تغیرات توجه کنید : به تغییر رفتاری هایی که بیش از دوهفته طول میکشد توجه نشان دهید و این توجه به معنای بازپرسی و سوال پیچ کردن نیست
3. نگرانی خود را به زبان بیاورید : با او صحبت کنید و به او بگویید که کدام علائم را در  او دیده اید که باعث نگرانی و یا خوشحالی در شما شده است و از فرزند خود بخواهید تا به شما بگوید چه حسی دارد و با علاقه به او گوش دهید
4. دلسوزی نکنید : نوجوانان از دلسوزی متنفر هستند دلسوزی علاوه بر جنبه کلامی یعنی انجام دادن کار اضافی بدون درخواست نوجوان
5. شنونده باشید : یک شنونده خوب قضاوت نمیکند صحبت نمیکند و تند تند راه حل نمیدهد فقط با جواب های کوتاه علاقه خود را به شنیدن نشان میدهد

از فرد مبتلا به افسردگی چگونه باید حمایت کرد ؟

1. کنارشان بمانید تا حالشان بهتر شود
2. بغلشان کنید
3. فیلم مورد علاقه اش را بگذارید و باهم تماشا کنید
4. به ارامی به او بگویید که اگر هر موقع دلش خواست میتواند با شما صحبت کند
5. یک غذای گرم برایش درست کنید
6. کمی با ماشین دور بزنید و به جاده بزنید
7. یک لیوان اب برایش بیاورید
8. شمع و یا عود روشن کنید
9. به طبیعت بروید تا سرتان کمی هوا بخورد
10. در کارهای روزمره به او کمک کنید تا کلافه نشود
11. پیاده روی را پیشنهاد بدهید
12. به سینما بروید
13. به او اطمینان دهید قضاوتش نمیکنید و فقط به خاطر او کنارش هستید

پیشنهاد ما : روانشناسی مهاجرت چیست و تبعات روانی مهاجرت در کودکان و نوجوانان

نتیجه گیری 

افسردگی در نوجوانان یک ضعف شخصیتی، بهانه‌گیری یا مرحله‌ای گذرا نیست؛ بلکه یک اختلال واقعی و جدی روانی است که در صورت نادیده گرفتن، می‌تواند پیامدهای عمیقی بر سلامت روان، روابط اجتماعی، عملکرد تحصیلی و حتی آینده فرد داشته باشد. همان‌طور که در این مقاله بررسی شد، افسردگی در نوجوانان ممکن است با علائمی متفاوت از بزرگسالان بروز کند؛ از تحریک‌پذیری و خشم گرفته تا بی‌انگیزگی، انزوا، افت تمرکز و افکار مرگ.

نقش والدین در این مسیر حیاتی است. شنیده شدن بدون قضاوت، توجه به تغییرات رفتاری مداوم، ایجاد فضای امن برای صحبت کردن و پرهیز از دلسوزی افراطی، می‌تواند نخستین و مؤثرترین گام در کمک به نوجوان افسرده باشد. خوشبختانه امروزه درمان‌های مؤثر و علمی متعددی برای افسردگی در نوجوانان وجود دارد؛ از روان‌درمانی‌های تخصصی گرفته تا درمان دارویی در صورت نیاز، که در صورت تشخیص به‌موقع، نتایج بسیار مثبتی به همراه خواهند داشت.

در نهایت، اگر والدین و اطرافیان افسردگی در نوجوانان را جدی بگیرند و آن را به‌عنوان یک پیام هشدار برای نیاز به حمایت بیشتر ببینند، می‌توانند به نوجوان خود کمک کنند تا از این دوره دشوار عبور کند، مهارت‌های مقابله‌ای سالم بیاموزد و با احساس ارزشمندی و امید، مسیر زندگی خود را ادامه دهد.

سوالات متداول

1. افسردگی در نوجوانان چه تفاوتی با غمگینی یا ناراحتی‌های معمول این سن دارد؟
افسردگی در نوجوانان یک حالت گذرا یا واکنش موقتی به یک اتفاق نیست. برخلاف ناراحتی‌های معمول، علائم افسردگی بیش از دو هفته ادامه دارند و شامل تغییرات پایدار در خلق‌وخو، رفتار، خواب، اشتها و انگیزه می‌شوند. نوجوان افسرده حتی در روزهای به‌ظاهر خوب نیز احساس بی‌لذتی، خستگی روانی یا پوچی را تجربه می‌کند.

2. از کجا بفهمیم نوجوان ما افسرده است و نه فقط عصبانی یا کم‌حوصله؟
تحریک‌پذیری، عصبانیت و پرخاشگری می‌توانند از نشانه‌های اصلی افسردگی در نوجوانان باشند. اگر این رفتارها همراه با گوشه‌گیری، افت تحصیلی، تغییر خواب و اشتها، بی‌انگیزگی یا احساس بی‌ارزشی باشند و بیش از دو هفته ادامه پیدا کنند، لازم است موضوع افسردگی جدی گرفته شود و ارزیابی تخصصی انجام شود.

3. والدین در برخورد با نوجوان افسرده چه کارهایی را نباید انجام دهند؟
سرزنش، نصیحت‌های کلیشه‌ای، مقایسه با دیگران، کوچک شمردن احساسات و فشار برای «قوی بودن» از مهم‌ترین اشتباهات والدین هستند. در مواجهه با افسردگی در نوجوانان، شنونده بودن بدون قضاوت، ایجاد احساس امنیت و در صورت نیاز مراجعه به روانشناس یا روانپزشک، بسیار مؤثرتر از تلاش برای حل سریع مشکل است.